Die camera moet dan ‘binnen enkele seconden laat zien of de bloedcirculatie voldoende is voor genezing’, zo vertelt prof. dr. Bob Geelkerken in een artikel op de website van Universiteit Twente. Geelkerken werkt ook als vaatchirurg bij Medisch Spectrum Twente (MST). ‘Het chirurgische oog is simpelweg niet betrouwbaar genoeg. Je kunt zien of het weefsel dood of gezond is. Maar alles daartussenin? Daar kun je makkelijk een fout maken.’
Onnodige operaties voorkomen
MST heeft nu een systeem dat chirurgen in de operatiekamer gebruiken. Fluorescentiebeeldvorming (FI) heet dat. De artsen dienen daarbij een kleurstof toe aan de patiënt via een infuus. Een speciale camera laat zien waar deze terechtkomt. De kleurstof verschijnt snel en duidelijk in goed doorbloed weefsel, terwijl de kleurstof in slecht doorbloed weefsel langzaam of helemaal niet verschijnt. Deze methode is omvangrijk en duur. ‘Niet geschikt voor een verpleegafdeling waar je snel een meting nodig hebt’, zegt biomedisch ingenieur Harry Vaassen. Het systeem is gebaseerd op een model dat Vaassen aan het eind van zijn studie ontwikkelde. Daarmee kun je fluorescentiebeelden omzetten in een getal dat voorspelt of darmweefsel zich kan herstellen. Vaatchirurg Geelkerken: ‘Voor het eerst hadden we een objectieve maatstaf om te bepalen of darmweefsel levensvatbaar is.’ Dat kan bijvoorbeeld voorkomen dat je onnodig gaat opereren.
‘Zo kun je eerder ingrijpen’
De onderzoekers zoeken nu naar een manier om dit principe buiten de operatiekamer toe te passen, bijvoorbeeld bij diabetische voetulcera. Het project waarin ze dit doen heet VITAL-FI. ‘Als je eerder kunt signaleren dat een wond verslechtert, kun je ook eerder ingrijpen’, zegt Vaassen. ‘Nu moet je vertrouwen op kijken, voelen en ervaren. Maar met het blote oog merk je vaak te laat dat een wond niet goed geneest.’ Geelkerken: ‘Het moet zo eenvoudig worden dat het overal in de gezondheidszorg kan worden toegepast. Zelfs in de thuiszorg of verpleeghuizen, zodat een ziekenhuisbezoek of corrigerende operatie minder vaak nodig is.’
